مدیر انتشارات: علی نورزاد
مرو از برآمدن صفویان تا دوره قاجاریه و جدایی آن از ایران، دوران پرتلاطمی را تجربه کرد. در این دوره زمانی، شکل­ گیری حکومت صفویان در سال ۹۰۷ق/ ۱۵۰۱م و رسمی شدن مذهب تشيع در ایران به اختلافات مذهبي شديدي بين این دولت و ­شیبانیان ماوراءالنهرمنجر شد و مطامع سياسی دولتین را نيز دامن­ زده و پوشش داد. به­ طوری­ که تا حدود زیادی مبنای تمام كشمكش­ های طرفین­ درگیر را شامل می­ شد. شهر مرزی مرو در طول اين كشمكش­ ها متحمل ضربات جبران­ ناپذيري گشت.
در دوره‌های افشاریه و قاجاریه نیز این اصل به­ عنوان يك معيار تصميم‌گيری از جانب خوانین ماوراءالنهر در حمله به شهرهای خراسان و دخالت در امور ترکمن­ های مرو محسوب شده، مبنای روابط و مناقشات آن­ها با دولت ایران را تشکیل می­ داد. امری که در قرن ۱۳ق/ ۱۹م اوضاع سیاسی مرو را چنان پیچیده نمود که سرانجام در اواخر سده مزبور، متاثر از مداخلات روس و انگلیس در امور خراسان و انفعال سياسی قاجارها، مرو برای همیشه از ایران جدا شده، منضم به روسیه تزاری گردید؛ کتاب حاضر، بررسی زمینه­ های تاریخی جدایی این خطه از سرزمین ایران است.